TRI-52 тухай
Sternberg-ийн Гурвалсан Оюун Ухааны Онолд суурилсан олон улсын стандарт тест
TRI-52 гэж юу вэ?
TRI-52 (Triarchic Intelligence Test - 52) нь Америкийн сэтгэл судлаач Robert J. Sternberg-ийн Гурвалсан Оюун Ухааны Онол (Triarchic Theory of Intelligence)-д суурилсан оюуны чадварын үнэлгээний хэрэгсэл юм.
Энэ онол нь уламжлалт IQ тестүүдээс ялгаатай нь оюун ухааныг зөвхөн нэг тоогоор биш, харин 3 төрлийн чадвараар хэмждэг:
- Аналитик оюун ухаан — Логик сэтгэлгээ, асуудал шийдвэрлэх, хэв маяг таних чадвар
- Бүтээлч оюун ухаан — Шинэ санаа бодох, уян хатан сэтгэлгээ, инновацийн чадвар
- Практик оюун ухаан — Амьдралд хэрэглэх чадвар, нийгмийн ухаан, бодит асуудал шийдвэрлэх
Sternberg-ийн Гурвалсан Онол
Robert Sternberg (1985) нь уламжлалт IQ тестүүд нь оюун ухааны зөвхөн нэг талыг (аналитик чадвар) хэмждэг гэж үзсэн. Түүний онолоор оюун ухаан нь 3 бүрэлдэхүүн хэсгээс бүрддэг:
1. Аналитик оюун ухаан (Analytical Intelligence)
Уламжлалт IQ тестүүдийн хэмждэг чадвар. Логик сэтгэлгээ, хэв маяг таних, асуудлыг задлан шинжлэх, математик бодлого шийдвэрлэх зэрэг. Сургуулийн амжилттай хамгийн их холбоотой.
2. Бүтээлч оюун ухаан (Creative Intelligence)
Шинэ нөхцөл байдалд дасан зохицох, шинэлэг санаа бодох, уламжлалт бус шийдэл олох чадвар. Урлаг, шинжлэх ухаан, бизнесийн инновацид чухал үүрэг гүйцэтгэдэг.
3. Практик оюун ухаан (Practical Intelligence)
"Гудамжны ухаан" (street smarts) гэж нэрлэгддэг. Өдөр тутмын амьдралд мэдлэгээ хэрэглэх, хүмүүстэй харилцах, орчиндоо дасан зохицох чадвар. Ажил мэргэжлийн амжилттай хамгийн их холбоотой.
Шинжлэх ухааны баталгаа
Sternberg-ийн онол нь олон улсын сэтгэл судлалын нийгэмлэгт өргөн хүлээн зөвшөөрөгдсөн бөгөөд дараах судалгаагаар баталгаажсан:
TRI-52 яагаад сайн вэ?
TRI-52 нь таны хурдыг биш, хамгийн дээд чадварыг хэмждэг. Хүссэн хугацаандаа бодож, нарийн шинжилж болно. Ихэнх хүн 30-45 минутад дуусгадаг боловч зарим хүн 75-110 минут зарцуулж илүү өндөр оноо авдаг.
Зөвхөн нэг IQ оноо биш, 3 төрлийн чадварыг тус тусад нь хэмждэг
Практик оюун ухаан нь ажлын амжилтыг илүү сайн таамаглаж чаддаг
Уламжлалт IQ тестүүдийн үнэлдэггүй бүтээлч сэтгэлгээг хэмждэг
Таны сул талыг тодорхойлж, хөгжүүлэх чиглэлийг зааж өгдөг
Тестийн бүтэц
TRI-52 тест нь нийт 52 асуултаас бүрдэнэ:
Эх сурвалж ном зүй
Sternberg, R. J. (1985). Beyond IQ: A Triarchic Theory of Human Intelligence.
Cambridge University Press.
DOI: 10.1017/CBO9780511524868open_in_newSternberg, R. J., & Grigorenko, E. L. (2002). Dynamic Testing: The Nature and Measurement of Learning Potential.
Cambridge University Press.
DOI: 10.1017/CBO9780511613630open_in_newSternberg, R. J., Forsythe, G. B., Hedlund, J., et al. (2000). Practical Intelligence in Everyday Life.
Cambridge University Press.
DOI: 10.1017/CBO9780511490972open_in_newSternberg, R. J. (2003). Wisdom, Intelligence, and Creativity Synthesized.
Cambridge University Press.
DOI: 10.1017/CBO9780511509612open_in_new